Het Riverside Museum (Schots Museum van Transport en Reizen) demonstreert volgens de jury op een briljante manier hoe een gespecialiseerde transportcollectie zijn relevantie kan vernieuwen door actief een link te leggen naar bredere sociale en universele topics.

Het Europees Museum Forum vaardigde ook nog drie andere prijzen en vier speciale vermeldingen uit voor musea die uitblinken in innovatie en het brengen van kwaliteit voor het grote publiek. Zo won het MAS in Antwerpen de ‘Silletto Award’, een prijs voor musea die zich op een innovatie manier inzetten op betrokkenheid van de gemeenschap. De EMYA-jury was onder de indruk van de diverse en nieuwe manieren die het museum hanteert om tegemoet te komen aan de publieke en lokale gemeenschappen bij het presenteren van de Antwerpse identiteit.

De hoofdprijzen werden uitgereikt door Vlaams minister Joke Schauvliege en Igor Philtjens, gedeputeerde voor Toerisme en Cultuur van de provincie Limburg. Philtjens: “De provincie Limburg blijft ook in moeilijke tijden investeren in de kwaliteit van haar musea. Wij geloven in de economische waarde ervan. De organisatie van dit evenement is een ideale gelegenheid om onze ambities op dat vlak ook over de grenzen heen in de kijker te plaatsen”.

Vooraleer deze tentoonstelling, het resultaat van een Europees project, naar haar volgende expositieplek in Dover wordt gebracht, keren we samen met de re-enacters en experimentele archeologie nog even terug naar de bronstijd. Je ziet hoe het leven er aan toe ging, hoe men bronzen voorwerpen en juwelen maakte en hoe houten schepen gebouwd werden. Wil je het liever aan den lijve ondervinden? Volg dan een workshop aardewerk maken met de technieken van toen, of kleed je in bronstijd-mode. Breng zeker de kinderen mee, ook voor hen is er een onvergetelijke introductie in de bronstijd.

Praktisch: Zondag 26 mei, gratis en doorlopend van 10 tot 18 uur in en rond het Provinciaal Erfgoedcentrum, Lotharingenstraat 1, 9700 Oudenaarde (Ename).

Meer info: website PAM Ename

‘Als men aan de Eerste Wereldoorlog denkt, denkt men meestal aan de gevechten aan de IJzer. Maar er is ook in Vlaams-Brabant stevig strijd geleverd’, weet Tom Dehaene, gedeputeerde voor cultuur. Er waren de veldslagen aan de Gete en de Dijle, en ook de Duitse represailles in Leuven, Aarschot en Zemst. Bovendien beïnvloedde de oorlog op ingrijpende wijze de maatschappij in heel de provincie met een zware impact op nagenoeg elk aspect van het dagelijkse leven.

In het kader van het online archief Europeana 1914-18 worden op verschillende plaatsen in Europa, speciaal voor de herdenking van deze oorlog, collectiedagen georganiseerd. Bedoeling is om zoveel mogelijk erfgoed over WO I te registreren in deze centrale Europese databank en zo alle verhalen uit Europa met elkaar te verbinden. De provincie Vlaams-Brabant organiseert haar provinciale collectiedag op woensdag 22 mei in Aarschot, in samenwerking met de stad Aarschot, het Stedelijk Museum van Aarschot en de Hertogelijke Aarschotse kring voor Heemkunde.

‘Op de Collectiedag WO I wordt het materiaal ter plaatse gedigitaliseerd via scanners en door fotografen. Een team van medewerkers noteert de bijbehorende verhalen en anekdotes. Specialisten militair erfgoed helpen met het interpreteren van de voorwerpen en de foto’s. Erfgoedexperten geven gratis advies over de goede bewaring van het materiaal. Afhankelijk van het aantal deelnemers en de hoeveelheid voorwerpen, kan het digitaliseren enige tijd in beslag nemen. De deelnemers kunnen in afwachting een gratis bezoekje brengen aan het Stedelijk museum Aarschot. Men krijgt zijn materiaal na afloop mee terug naar huis’, zegt gedeputeerde Tom Dehaene.

Na de Collectiedag WO I worden alle gegevens publiek ontsloten. De verzamelde informatie wordt getoond op erfgoedplus.be. Nadien zal de informatie ook gepubliceerd worden op de Europeana website. Op deze site vindt u ook meer info over de collectiedagen en het project ‘Europeana1914-1918′.

Meer collectiedagen volgen op deze in Aarschot

• Geel/Mol, zaterdag 8 juni 2013
• Turnhout,zaterdag 7 september 2013
• Lier/Herentals, herfst 2013
• Dendermonde, zaterdag 18 mei 2013
• Ename (Oudenaarde), zondag 10 november 2013
• Brugge, zondag 10 november 2013
• Bornem/Hingene, zondag 2 maart 2014
• Mechelen, voorjaar 2014

Op de site zijn bewoningsresten gevonden van de Neanderthalers (werktuigen, kampvuur), maar ook van dieren (wolharige neushoorn, bizon, hyena). Door deze vondsten kan de site gedateerd worden in het Midden-Paleolithicum, ruwweg tussen 133.000 en 50.000 jaar geleden.

Hoe gaat het nu verder? Het restauratiedossier bevat een ontwerp van architectenbureau Team van Meer, dat in Lanaken ook al de gelauwerde Waterburcht realiseerde. In het dossier zit uiteraard het herstel van de site, maar ook een ontwerp om de site toegankelijk te maken via looppaden. De bezoekers zullen als het ware afdalen in de tijd en er kennis kunnen maken met de oudst gekende bewoners van onze regio.

Schepen Pierre Nelissen (Open VLD): “Het is nu wachten op de goedkeuring van Vlaams minister Geert Bourgeois. Van zodra dat gebeurd is, kunnen de werken effectief starten. Als dit alles vlot verloopt, zal de site zelfs al in de loop van 2014 kunnen geopend worden.” Volgens eerder gemaakte afspraken met de Nederlandse eigenaar zal de gemeente Lanaken 75.000 euro investeren in de restauratiewerkzaamheden – buiten het aandeel waartoe de gemeente decretaal verplicht is. Na afloop van de werken wordt de site in ruil hiervoor overgedragen aan de gemeente, die de site toeristisch zal exploiteren.

Neanderthaler in natuurlijke habitat.

Ook de vernieuwing van de riolering, het stabiliteitsherstel van de zuidelijke kooromgang, de interieurrestauratie van de Sint-Vincentius- en Sint-Jozefskapel worden binnenkort succesvol afgerond. Daarnaast werden ook de onderhoudsswerken aan de daken, het plaatsen van een nieuw inkomportaal en de restauratie van de laatste twee koorkapellen en de volledige kooromgang onlangs opgestart. 

De restauratie van de grootste kathedraal in onze contreien werd opgestart door de provincie Antwerpen in 1965.

Met kleding laten we zien wie we zijn en vooral ook wie we niet zijn. Een keuze voor het ene kledingstuk kan een keuze zijn ‘tegen’ het andere. Bovendien heeft de drager niet alleen te maken met eigen voorkeuren en antipathieën, maar ook met een omgeving die kleding sanctioneert. Kleding dragen die in een bepaalde omgeving ongepast is, kan een diep gevoel van schaamte opleveren. Kleding heeft echter meer dan alleen sociale of historische connotaties. Sommige kledingstukken zijn behalve figuurlijk ook letterlijk een vormend element. Denk bijvoorbeeld aan (corrigerend) ondergoed.

In de geschiedenis van de volkskunde ging de aandacht dikwijls uit naar bijna of reeds verdwenen kledingtradities uit boeren- en vissersplaatsen. Sinds enkele decennia richt de etnologische blik zich veeleer op het ‘zich kleden’ – maar ook op praktijken en technieken van het maken van kleding (vgl. Burman ed. 1999) als culturele handelingspraktijk (vgl. bv. Verhoeven et al. 1998; Roodenburg 2007). Relevante bijdragen hierover komen ook uit andere vakgebieden zoals de archeologie, de (kunst)geschiedenis (vgl. bv. Pietsch en Jolly eds. 2012), de fotogeschiedenis, de religiewetenschappen of de antropologie. In het laatstgenoemde vakgebied schreven Daniel Miller en Mukuhika Banerjee (2003) een studie over de sari, het Indiase kledingstuk. Ook hun focus ligt daarbij niet meer op het object, maar op de sari “as a lived garment“. Terecht merken zij op: “Clothes are among our most personal possessions. They are the main medium between our sense of our bodies and our sense of the external World” (p. 25).

Met het laatstgenoemde inzicht als uitgangspunt nodigt de redactie van Volkskunde auteurs uit om een abstract in te leveren van maximaal 500 woorden, uiterlijk vóór 1 februari 2014. Na beoordeling van de abstracts neemt de redactie contact op over het te schrijven artikel. De artikelen worden uiterlijk 1 mei 2014 verwacht. De beoordeling van artikelen gebeurt op basis van blind review. De uitkomsten van deze procedure helpen de redactie bij de beslissing om een artikel al dan niet op te nemen. Voor het themanummer kunnen ook themagerelateerde bijdragen worden ingeleverd voor de andere rubrieken van dit tijdschrift (recensies, verslagen, essay). Voor deze rubrieken geldt de procedure van peer review niet.

Meer informatie over het tijdschrift Volkskunde vindt u hier.

“In 2008-09 werden de daken, de gevels, de toren en de glasramen al gerestaureerd,” aldus minister Bourgeois. “Nu is het interieur aan de beurt: daarbij wordt de natuursteen gerestaureerd en worden de houtconstructies behandeld en geconsolideerd. Ook het kerkmeubilair, de beelden en de schilderijen worden gerestaureerd.” Onder de huidige monochrome verflagen in het kerkschip werden restanten van kleurrijke decoratieve 19de-eeuwse afwerkingslagen gevonden. Het nieuwe ontwerp kiest voor een hedendaagse kleurzetting met respect voor en verwijzing naar de oorspronkelijke waardevolle 19de-eeuwse beschildering.

Verschillende aspecten komen aan bod, zoals het aanroepen van beschermheiligen tegen een plotse dood, de berechting, de bekendmaking van een overlijden door bidders, klokken en doodsberichten (met voor Brugge de typische rouwaanplakbrieven), het opbaren thuis en in kloosters, de dodenportretten (een typisch 17de-eeuws verschijnsel), de begrafenis volgens de status van de overledene (met hier in Brugge niet minder dan zeven categorieën), de brooduitdelingen aan de armen, de manier van begraven, het transport van lijken, de uiting van rouw en de diverse vormen van aandenken.

Praktische info

Periode: 24 mei tot en met 30 september 2013
Locatie: Sint-Jakobskerk, St-Jakobsplein Brugge
Openinguren: dagelijks van 10 tot 13 u. en van 14 tot 18 u
Toegang is gratis

Meer info vindt u www.museabrugge.be

Meer info: www.ram-oudenburg.be

Op basis van de resultaten vermoeden de archeologen dat ze te maken hebben met een Romeinse landelijke nederzetting met omliggend akkerland, minstens één landweg en verschillende restanten van begraving. Misschien is de bewoning op deze plaats zelfs ouder en gaat ze terug tot enkele eeuwen voor de Romeinse periode.

De locatie en de omvang van de site zijn van belang voor een beter inzicht in de landelijke bewoning in de Romeinse periode (56 v. Chr. tot 400 n. Chr.) in het gebied tussen Schelde en Dender. In tegenstelling tot de meer noordelijk gelegen zandstreek is er in dit gebied immers tot nu toe weinig grootschalig onderzoek gebeurd. Door de omvang zal de opgraving ook een antwoord kunnen geven op de vragen over de inrichting en het gebruik van het landschap: hoe verhoudt de bewoning zich tot de infrastructuur (wegen en greppels) en de begraving en gaan de Romeinse sporen terug op al oudere menselijke aanwezigheid?

Meer info vindt u in SOLVA Archeologie Nieuwsbrief 23