Op een terrein dat de eigendom is van een Belgische vrouw in Costa Rica heeft een team archeologen een zeldzame, inheemse begraafplaats ontdekt. De archeologen vonden er overblijfselen die uit 1100 na Christus zouden dateren. Dat hebben ze dinsdag bekendgemaakt en staat woensdag te lezen op de lokale nieuwswebsite Ticotimes.net. Op het terrein, zo’n vierhonderd vierkante meter groot, nabij Tres Ríos werd de site met 32 graven gevonden. Tot nu toe konden de archeologen al de resten van 26 mensen, onder wie volwassenen, maar ook kinderen, blootleggen.
Ook 98 voorwerpen uit keramiek zoals potten en kommen vonden ze terug. Maritza Gutierrez, die de leiding heeft over de opgraving, is nog niet zeker om welk inheems volk het precies gaat. Zoals ooit in Costa Rica gebruikelijk was, werden de beenderen volgens Gutierrez eerst in stukjes gebroken vooraleer ze begraven werden. Volgens de nieuwswebsite moest het onderzoek uitgevoerd worden in het kader van een bouwaanvraag. Twee maanden geleden begonnen de archeologen hun opgravingen en waarschijnlijk hebben ze nog zo’n twee weken werk voor de boeg.
Lees meer: Indigenous cemetery uncovered in Tres Ríos
Dit is eigenlijk zoals het hier ook zou moeten!
Voordat een bouwvergunning verkregen kan worden moeten eerst een aantal onderzoeken gedaan worden, waaronder een archeologisch vooronderzoek.
Indien je de bouwvergunning wilt moet je in dit geval dan ook archeologische opgravingen laten uitvoeren (hier waarschijnlijk betaald door de overheid), en pas wanneer die afgelopen zijn krijg je je uiteindelijke bouwvergunning.
Zo zou het moeten…
Het stemt tot nadenken dat een en ander beter geregeld is in een zogenaamde bananenrepubliek dan in ons zelfgenoegzame Vlaanderen…
Recent heeft Dirk Van Mechelen in het Vlaams Parlement een groenboek onroerend erfgoed ingediend (zie artikel in De Standaard vorige week). Bedoeling van zo’n groenboek is onder andere dat er over partijgrenzen heen kan worden gediscussieerd hoe een en ander zou moeten aangepakt kunnen worden.
Ivm archeologie bestaat het voorstel erin dat een volledig archeologisch traject moet worden ontwikkeld (van vooronderzoek tot deponering). Vooronderzoek zou gebeuren door een instelling vergelijkbaar met het INRAP in Frankrijk. Op basis van de vaststellingen en een eventueel programma van eisen zou het eigenlijke onderzoek na aanbesteding kunnen worden uitgevoerd door eenieder die over de juiste competenties beschikt.
Financieel wordt alles geregeld via een fonds waarin middelen van de overheden, van de bouwsector, van de ontginners, van de projectontwikkelaars,… zitten.
Na de vakantie wordt dit groenboek normaal gezien besproken in de commissie Leefmilieu, Ruimtelijke Ordening en Onroerend Erfgoed van het Vlaams Parlement.
@Ingo Luypaert
Waarom heeft Van Mechelen wat nu een voorstel is er niet doorgedrukt toen hij bevoegd minister was? Want de vaststelling blijft: in landen als Costa Rica is dat blijkbaar geregeld terwijl men in Vlaanderen blijft aanmodderen.
@Carl. Omdat je in de politiek nu eenmaal consensus moet hebben van andere partijen. Die consensus was er toen niet, ook niet bij degene die nu zeer snel bereid waren het verdrag van Malta te ratificeren.
Ondertussen lijken er steeds meer politici overtuigd van het feit dat het zo niet verder kan en dat een en ander moet veranderen. Alle klankbordgroepen ten spijt zullen de knopen nog altijd op dat niveau doorgehakt moeten worden. Bedoeling van het groenboek is dan ook om hier op een structurele manier over te debatteren en ervoor te zorgen dat er consensus wordt bereikt over de principes die de basis moeten uitmaken van een nieuw decreet. Eén van de grote vraagstukken blijft bijvoorbeeld hoe je dit archeologisch traject gaat financieren. In Costa Rica is het blijkbaar de overheid die alles betaalt. We zullen ook moeten beslissen hoe we dat hier willen gaan doen….
Is dat groenboek ergens integraal beschikbaar? Als daar wat archeologie betreft alleen maar in staat wat jij hier aanhaalt, dan is dat zeer teleurstellend. Hoe je archeologische trajecten gaat financieren, is immers al decennia lang het “grote vraagstuk”. Tot ergernis van de sector. Wat we nodig hebben is de politieke moed van een erfgoedminister om eindelijk eens de knoop door te hakken. De hamvraag is: hecht de Vlaamse overheid écht waarde aan zijn archeologisch erfgoed en is het dan ook bereid om daar (heel veel) belastinggeld aan te spenderen? Of beschouwen we dat erfgoed als eender welk ander soort ‘goed’, waar ‘de markt’ de waarde van bepaalt en er zijn zin mag mee doen (geld mee verdienen als het kan, vernielen als het moet)?
De vorige minister bracht ons niet veel verder. Benieuwd wat de huidige doet.
Dit: http://www.archeonet.be/?p=12726#more-12726
is alvast veel meer dan wat we van de vorige minister hebben gezien.
@Carl
Je kan veel zeggen van de vorige minister, maar alvast niet dat hij er niet heeft voor gezorgd om de budgetten voor erfgoedzorg aanzienlijk te verhogen. Mag ik er ook op wijzen dat in de klankbordgroep met alle betrokkenen de hete aardappel over de verdeling van de middelen fijntjes werd opgeschoven en dat men het zelf niet wist. Het gaat toch niet op om decennialang vanuit de archeologie het feit van de veroorzaker betaalt naar voor te schuiven en nu te zeggen dat de Vlaamse overheid alles maar eens moet gaan financieren.
Eén van de meest essentiële uitgangspunten van Malta is behoud in situ waar het kan. Als ik u hoor dan vindt u dat gaat u er maar van uit dat alles ex situ moet worden bewaard. Behoud in situ betekent in planningsprocessen rekening houden met archeologische waarden. De huidige instrumenten zoals CAI voldoen wat dat betreft totaal niet. Evaluatiekaarten kunnen wel zorgen voor een stem die op het juiste ogenblik mee kan helpen afwegen, maar daar bestaat blijkbaar nog veel koudwatervrees voor.
In het groenboek staat dat de Vlaamse overheid (het VIOE?) het vooronderzoek uitvoert en financiert. Op die manier wordt een objectieve evaluatie gegarandeerd. Op basis van een programma van eisen dat wordt opgesteld op basis van de resultaten van dit vooronderzoek, kan dan gezocht worden naar een instelling/bedrijf/organisatie die over de nodige kwalificaties beschikt en die conform het programma van eisen het verdere archeologische traject kan realiseren. Overigens wanneer mensen zoals dat nu vaak het geval is, vooral willen opgraven en de rest van het onderzoek verwaarlozen, voorziet het groenboek dat ze geen vergunning meer krijgen…
Ook de Vlaamse overheid kan perfect opgravingen blijven uitvoeren, via het Eigen Vermogen van het VIOE dat specifiek daartoe werd opgericht (waarom men daar talmt met de operationalisering moet u aan hen vragen).
Misschien ook nog even aangeven dat een overheid altijd keuzes zal moeten maken en dat één van de problemen die zich inzake archeologie stelt, erin bestaat dat deze sector altijd in verspreide slagorde komt aanzetten. Voorstanders voor een bepaald scenario geeft evenveel tegenstanders n ongetwijfeld nog een aantal groepjes met nog een andere mening.
Wat u nu aanhaalt als oplossing is in mijn ervaring (cfr klankbordgroep) in ieder geval nooit gedragen geweest….
Dat de vervuiler moet betalen lijkt logisch. er wordt idd wellicht meer gegraven dan vroeger. Of we beter bezig zijn is een heel andere vraag. De projectarcheoloog hopt van project naar project. De tijd die voor verwerking voorzien wordt is om te lachen. In Nederland (alles moet gerelativeerd worden naargelang de site en de hoeveelheid materiaal) zijn verwerkingstermijnen van 3 keer de opgravingsperiode geen uitzondering. In België is ons agentschap momenteel zo gul om 1/3 te voorzien van de opgravingsperiode (en ook hier zullen weer uitzonderingen zijn ).
Zelfs indien de basisverwerking deftiger kan gebeuren is er wel een rol weggelegd voor de overheid naar conservatie van exceptionele vondsten en een uitgebreide wetenschappelijke verwerking.
Deze rol kost wel heel wat centjes en daar kan ik Carl wel in bijvallen dat de overheid maar eens moet gaan kiezen wat ze wil.
Een objectief proefsleuvenonderzoek zou kunnen door het VIOE maar ook door archeologen aangesteld bij gemeente/IAD. We blijven echter steken op een beperkt aantal IAD’s. Ook hier zal een ander financierings mechanisme moeten voorzien worden indien men een deftige dekking wil krijgen van het regionale/lokale niveau, en ja dat gaat dus ook centen kosten.
Bijkomend indien we er dan van uitgaan dat de opgraving zelf door een commercieel bedrijf of wetenschappelijke instelling plaatsvindt, moet er een strict te respecteren lastenboek opgesteld worden dat ook daadwerkelijk gecontroleerd wordt. Het is grappig om vast te stellen dat het agentschap voorziet dat zelfs bij proefsleuvenonderzoek alle sleuven moeten geschaavd worden en zelfs getrommeld. Als je ziet dat commerciële bedrijven er in slagen op een dag of 3 sleuven te trekken en dicht te gooien op 3 dagen op een terrein van enkele hectares (en ok bij proefsleuven onderzoek wordt doorgaans maar ongeveer 10% onderzocht) groot manueel op te schaven met 1 of 2 archeologen dan stel ik me daar toch vragen bij. Ik werk zelf in de bouw, heb de gewoonte om met de schop te werken maar daar haalt niemand de snelheid van deze archeologen. enige mogelijke conclusie er zijn bedrijven die niet volgens het bestek werken en niemand die hier om maalt.
Dit is op zich geen aanval op commerciële archeologie maar ook bij het agentschap gaan er meer mensen moeten aangepakt worden om tot een deftig beleid te komen. Dus ik kan Carl wel volgen en het is voor mij wel duidelijk dat de overheid zal moeten investeren wil Malta geen excuus zijn om een paar archeologen aan het werk te houden zonder echt wetenschappelijk een meerwaarde te bieden.
@peter
Ik vind je opmerkingen ivm controle zeer pertinent.