VVIA wil bedreigd erfgoed Petroleum Zuid redden
De Vlaamse Vereniging voor Industriële Archeologie (VVIA) is gestart met een actie om – in extremis – de oudste gebouwen van Petroleum Zuid in Antwerpen nog te redden. De site van de oude petroleumhaven wordt binnenkort omgevormd tot bedrijventerrein. “Hoewel alle rapporten sedert jaren op de uniciteit van de gebouwen wijzen, slaagde de stad er vorig jaar in om nog een sloopvergunning af te leveren exact drie dagen voor de vastgestelde Inventaris van het Bouwkundig Erfgoed rechtsgeldig werd,” stelt de VVIA.
Petroleum Zuid was aan het begin van de 20ste eeuw de belangrijkste petroleumhaven van Europa. In 1900 werd 54 hectare van de Hobokense polder onteigend voor de aanleg van nieuwe petroleuminrichtingen. Vanaf 1903 werden de nieuwe installaties in gebruik genomen. Pionier daarbij was de American Petroleum Company (APC). Op 26 augustus 1904 brak in de nieuwe petroleumhaven een grote brand uit, die op tal van postkaarten en foto’s vereeuwigd werd. De tanks van APC werden vernietigd, maar enkele stapel- en werkhuizen, en de concièrgerie ontsnapten aan de dans. Vandaag is de meeste activiteit in Petroleum Zuid verdwenen en maakt men zich op om het om te vormen tot ‘Blue Gate’, een strategisch project van het Urban II-programma en het grootste investeringsproject in de Antwerpse Zuidrand.
Van de oudste ontwikkelingen, van voor de brand van 1904, resten nu nog slechts een viertal gebouwen en een betonnen aanlegpier. In de bedrijfsgebouwen van de American Petroleum Company is nog een unieke betonnen dakconstructie uit 1903 bewaard, één van de oudste betonstructuren in ons land. “Het was dus zeker verantwoord dat deze gebouwen vorig jaar opgenomen werden in de vastgestelde Inventaris van het Bouwkundig Erfgoed, die rechtsgeldig werd op 27 november 2011,” stelt het VVIA. “Maar op 24 november 2011, drie dagen voor het rechtsgeldig worden van het besluit, werd nog een sloopvergunning afgeleverd voor de site.”
Voor gebouwen in de vastgestelde inventaris kan een stad of gemeente alleen een sloopvergunning uitreiken nadat zij advies heeft gevraagd over de erfgoedwaarden van het gebouw. “De stad Antwerpen was op de hoogte van het feit dat een reeks gebouwen, o.m. deze van APC, op de vastgestelde inventaris zouden opgenomen worden. Wilde men door het afleveren van een vergunning de rechtsgeldigheid nog snel te vlug af zijn?” vraagt het VVIA zich nu af.
Lees meer: op vvia.be vind je het hele verhaal en meer informatie over de gebouwen


Misschien een dwaze vraag maar waarom kan het bestaande erfgoed niet mee geïntegreerd worden in het totaalconcept? Die zeer waardevolle en uiterst functionele gebouwen zullen een cachet en een ziel geven aan het te ontwerpen ‘Blue Gate’ door een geslaagde restauratie en renovatie van de panden.