Replica van oudste boot ter wereld komt naar België

Replica van oudste boot ter wereld komt naar België

Vanaf zaterdag meert in het Provinciaal Erfgoedcentrum van Ename een heel bijzondere boot aan. De ‘Dover Boat’, een replica van een boot uit de bronstijd, is het pronkstuk van de prestigieuze tentoonstelling ‘Voorbij de Horizon’. Deze reizende tentoonstelling maakt deel uit van het interreg-project ‘BOAT 1550 BC’, waaraan ook de vakgroep Archeologie van de Universiteit Gent participeert. In het kader van de tentoonstelling worden ook tal van randactiviteiten georganiseerd, zoals avond- en aperitieflezingen.

In 1992 stootten archeologen van de Canterbury Archaeological Trust tijdens opgravingen in het stadscentrum van Dover nabij de haven op enkele eiken planken. Ze verwijderden het slib en ontdekten – na wat puzzelwerk – dat de doordrenkte planken de restanten waren van een prehistorische boot, die al snel “Dover Boat” werd gedoopt. 14C (koolstof-14)-datering toonde aan dat de boot al rond 1550 voor Christus werd gebouwd, in de bronstijd dus. De planken van de Dover boat zijn uitzonderlijk goed bewaard gebleven omdat ze, goed afgesloten van de lucht, onder zes meter sediment lagen.

Jammer genoeg bleek dat onze voorouders hun boot gedemonteerd hebben achtergelaten. Wegenwerken maakten het onmogelijk om de boot volledig op te graven. Na een lange discussie werd beslist om de boot met een cirkelzaag in stukken te zagen en dan met een kraan naar boven te halen. Eenmaal boven, bleef de vernuftige en complexe structuur van de boot archeologen verbazen. Zo’n boot van 18 meter lang en 3 meter breed, met plaats voor 16 roeiers met houten peddels, kon alleen door de allerbeste timmerlui vervaardigd zijn. Vorige winter werd in Dover hard gewerkt aan een replica van de boot, op schaal ½. De bouw van deze replica vormt het eerste luik van het vorig jaar gestarte project ‘BOAT 1550 BC’. Met dit staaltje experimentele archeologie willen onderzoekers hun kennis en veronderstellingen over materialen en technieken uit de bronstijd aan de praktijk toetsen.

De ontdekking van de Dover Boat, één van de oudste zeewaardige boten ter wereld, is van groot belang voor de kennis van onze geschiedenis. Op basis van gelijkenissen tussen vondsten aan beide zijden van het Kanaal hadden archeologen wel al het vermoeden dat er in die tijd overzeese uitwisselingen plaatsvonden. Met ‘Dover Boat’ werd echter voor de eerste keer een materieel bewijs geleverd. In de bronstijd was onze kust dus geen grens; er was integendeel een intens contact tussen de bewoners aan beide kanten van het Kanaal.

In 2011 erkende ook Europa het uitzonderlijke karakter van deze vondst door de goedkeuring van het interreg-project ‘BOAT 1550 BC’. Dit project, een samenwerking tussen de kanaalregio’s van Engeland, Frankrijk en België, wil het onbekende maar fascinerende verhaal over het intense contact tussen beide zijden van het Kanaal, 3500 jaar geleden, aan het grote publiek vertellen. In juni meerde, samen met de replica, de tentoonstelling ‘Voorbij de horizon’ aan in Boulogne-sur-Mer. Van 16 december 2012 tot 26 mei 2013 komt deze reizende tentoonstelling naar ons land. Naast de replica belicht de tentoonstelling ook het dagelijkse leven: hoe woonde, reisde, en at men tijdens de bronstijd? Archeologische vondsten uit alle deelnemende regio’s zijn voor het eerst samen te zien. Met video’s over de opgravingen, 3D-reconstructies, en multimediapresentaties biedt ze voor elk wat wils. Na een verblijf in ons land reist de tentoonstelling verder naar het archeologisch museum in Dover.

In het kader van ‘BOAT 1550 BC’ worden verschillende evenementen georganiseerd. In het voorjaar vinden vijf wetenschappelijke avondlezingen plaats aan de UGent (telkens om 18u30 in Het Pand):

– 16 januari 2013: Peter Clark (Canterbury Archaeological Trust): “How the discovery of the boat changed my life”
– 6 februari 2013 : Roy Van Beek (Universiteit Gent, Universiteit Leiden): “Van wildernis naar parklandschap. De dynamische relaties tussen mens en landschap in de Bronstijd van Nederland”
– 20 februari 2013: Marc Talon (Institut national des recherches en archéologie préventive) : “L’âge du bronze dans le nord de la France. Les découvertes de l’Inrap”
– 20 maart 2013: Eugène Warmenbol (Université Libre de Bruxelles): “Het beeld van de bronstijd en de ijzertijd in de 19de en 20ste eeuw”
– 8 mei 2013: Quentin Bourgeois (Universiteit Leiden): “Grafheuvels uit het laat-neolithicum en de bronstijd in Nederland”

Ook kinderen kunnen zich uitleven op de tentoonstelling. Er zijn speciale gidsbeurten voor kinderen, waar ze met kledij en bronzen voorwerpen uit de ‘bronstijdkits‘ ongetwijfeld een onvergetelijk bezoek zullen beleven. In de wedstrijd ’Beeld jezelf in in de bronstijd’ worden kinderen uitgedaagd een tekst of tekening te maken van hoe ze zichzelf in de bronstijd zien. Per leeftijdscategorie zijn mooie prijzen te winnen.

Praktisch: de tentoonstelling ‘Voorbij de horizon’ is van 16 december 2012 tot 26 mei 2013 gratis te bezoeken in het Provinciaal Erfgoedcentrum van Ename. Het Erfgoedcentrum is open van donderdag tot en met zondag, van 10 tot 17 uur. Er is een rijkelijk geïllustreerde catalogus te koop voor 23 euro. Meer info op www.boat1550bc.ugent.be.

Share

1 reactie

  1. Niels says:

    Een mooie replica, zeker de moeite!
    En hij staat mooi in het nieuwe erfgoedcentrum.

Reageer