Deze maand zijn de restauratiewerken aan de Mevrouwmolen in het West-Vlaamse Kanegem, een deelgemeente van Tielt, van start gegaan. Het restauratiedossier werd al goedgekeurd in 2004, maar door een samenloop van omstandigheden liet de start van de restauratie nog vier jaar op zich wachten. Als de werken vlot verlopen, zal de molen binnen twee jaar weer kunnen malen. De Mevrouwmolen dateert in zijn huidige vorm uit 1844, maar al in de 17de eeuw was er sprake van een molen op dezelfde locatie. De molen is sinds 1974 beschermd als monument.

Na de vernieling door een brand in 1844 werd de oude Mevrouwmolen in Kanegem vervangen door de huidige bakstenen stellingmolen, die als graan- en oliemolen werd ingericht. De olieslagerij werd in 1894 uitgebroken en tezelfdertijd werd in een aanpalend gebouw een stoommachine geplaatst. Die werd in 1930 vervangen door een elektromotor. Kort na de Tweede Wereldoorlog werd de Mevrouwmolen stilgelegd en begon het verval. Omstreeks 1970 was de situatie erg zorgwekkend geworden: de stelling was verdwenen, het metselwerk brokkelde af, er waren gaten in de kap en de roeden waren doorroest. De eigenaar liet het exterieur van de molen restaureren, maar de molen werd niet opnieuw maalvaardig gemaakt.

Huidig eigenaar Lionel Vanlerberghe kocht de beschermde windmolen in 2000. De man zette toen meteen stappen om de molen te herstellen. Het duurde vier jaar om het restauratiedossier rond te krijgen en pas in 2004 kreeg Lionel bericht dat hij voor het opknappen van de Mevrouwmolen op een subsidie van een half miljoen euro kon rekenen. “De vertraging kwam er door een samenloop van omstandigheden, maar uiteindelijk is het geen verloren tijd gebleken,” getuigt Vanlerberghe vandaag in de Standaard. “Ik heb die periode goed kunnen gebruiken om de uit te voeren werken en hoe we die zullen aanpakken, te bestuderen. De molen is immers geen nieuwbouw. Een historische molen is een beetje zoals een kind dat groeit. Je moet het delicaat aanpakken en er stap voor stap op inspelen.”

“In de jaren tachtig zijn al een aantal herstellingen gebeurd, onder meer aan de gaanderij. Die werden echter niet volgens de regels der kunst uitgevoerd, zodat het geen duurzame aanpassingen waren. Daarom wordt de molen nu heel voorzichtig en stap voor stap ontmanteld,” aldus de eigenaar. In een eerste fase werd de kap weggenomen en voorlopig vervangen door een noodkap (foto). “Binnenin werden alle onderdelen van het maalgedeelte verwijderd. Volgend jaar komen dan het metselwerk en schrijnwerk aan de beurt. Het is de bedoeling om het pleisterwerk op de romp te verwijderen en, waar nodig, van nieuwe bakstenen te voorzien. Ook zal volgend jaar de gaanderij aangepakt worden. Hier gebruiken we hetzelfde principe: de goede onderdelen bewaren en herstellen we, de slechte worden vervangen.”

Foto: Willy Vereenooghe – Erf-goed.be
Bron: De Standaard – 8 oktober 2008