In het Egyptische Luxor hebben Belgische onderzoekers letterlijk en figuurlijk hun licht kunnen werpen op het leven van Menna, de scriba van het kadaster van farao Toetmosis IV. Samen met Franse collega’s van het Louvre onderzochten Luikse en Gentse onderzoekers de siermotiven in het graf van Menna, dat dateert uit de 18de dynastie (ongeveer 1400 jaar voor Christus). Dit gebeurde zowel met het blote oog als met infraroodstralen, UV-stralen en X-stralenfluorescentie. De resultaten van dit archeometrisch onderzoek worden pas in 2009 verwacht, maar het nieuwe nummer van het tijdschrift Science Connection lichtte al een tipje van de sluier op.
“We verbleven vijf weken in de Vallei der Edelen, vlak naast de Vallei der Koningen, in Luxor. We bestudeerden er in detail de sierschilderingen in het graf van Menna,” aldus Francois Mathis van het Europees Centrum voor Archeometrie, dat gehuisvest in de Universiteit van Luik. “Dit privegraf is een van de rijkst gedecoreerde in de vallei en maakt het voorwerp uit van een uitgebreid internationaal onderzoeks-, restauratie- en conservatieprogramma, onder leiding van de Universiteit van Georgia (VS). In dit kader ondernamen de Belgische onderzoekers afgelopen winter hun studiecampagne ter plaatse.”
Het multidisciplinaire team bestond uit fysici, chemici, een kunsthistorica en archeologen, en stond onder strikte en permanente controle van een inspecteur van de dienst Egyptische antiquiteiten. Het team onderzocht minutieus de twee hoofdhallen die samen het graf van Menna vormen, een scriba van het kadaster onder de heerschappij van farao Toetmosis IV.
“Het graf zelf is niet zeer groot, maar het geeft wel een volledig beeld van de picturale effecten die in die tijd gebruikt werden,” vertelt kunsthistorica Kerstin Leterme (ULg). “De expeditie wilde onder meer de ‘handen’ achterhalen die eraan meewerkten, en de kunstateliers opsporen die in die tijd actief waren in Thebe. We hopen dat de gebruikte archeometrische technieken interessante informatie aan het licht zullen brengen, naast het visuele onderzoek en de details van de fresco’s die we hebben kunnen fotograferen. Het soort gebruikte pigmenten, de bindmiddelen, de recepten van de ambachtslieden, de dragers: dat alles zal ons meer bijbrengen over het leven in die tijd, de rijkdom, het economische systeem en zelfs over de toenmalige prijs van de graven.”
Nu de terreincampagne erop zit, zijn de onderzoekers momenteel volup bezig met het verwerken van de gegevens in het laboratorium. Een rapport over het onderzoeksprogramma wordt in 2009 gepubliceerd.
Externe link: www.mennaproject.com
Bron: Science Connection (oktober 2008)
